Công dân cho biết được cha mẹ cho mảnh đất có nhà ở sẵn, xây khoảng năm 2002-2003. Diện tích khu đất 9.700m2, diện tích nhà đã xây dựng 70m2. Tuy nhiên, khi kiểm tra quy hoạch thì thửa đất đang sử dụng để ở được xác định là đất trồng cây lâu năm.

Công dân thắc mắc, nay muốn làm thủ tục cấp giấy chứng nhận (sổ đỏ) và xin công nhận đất ở thì có được không? Nếu được thì phải làm như thế nào?

W-dat dai so do vietnamnet.jpg

Trả lời vấn đề trên, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết, pháp luật đất đai hiện hành đã quy định cụ thể việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất (sổ đỏ) lần đầu cho hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất tại các Điều 137, 138, 139 và 140 của Luật Đất đai.

Việc xác định loại đất được quy định tại Điều 10 Luật Đất đai năm 2024 và Điều 7 Nghị định số 102/2024 của Chính phủ.

Về trình tự, thủ tục thực hiện, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 49/2026 quy định chi tiết và hướng dẫn một số điều của Nghị quyết số 254/2025/QH15 của Quốc hội quy định một số cơ chế, chính sách tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong tổ chức thi hành Luật Đất đai.

Theo đó, tại Điều 15 Nghị định số 49/2026, Chính phủ đã giao thẩm quyền cho UBND cấp tỉnh quy định trình tự, thủ tục hành chính về đất đai, trong đó có thủ tục về đăng ký, cấp giấy chứng nhận về quyền sử dụng đất.

Như vậy, việc có được cấp sổ đỏ và công nhận đất ở hay không phụ thuộc vào nguồn gốc sử dụng đất, giấy tờ pháp lý, hiện trạng sử dụng và quy định cụ thể của UBND cấp tỉnh nơi có đất.

Điều 10 Luật Đất đai quy định về việc xác định loại đất.

Theo đó, việc xác định loại đất dựa trên một trong các căn cứ. Cụ thể, giấy chứng nhận quyền sử dụng đất; Giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất ở; Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất; Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất.

Hoặc giấy tờ về quyền sử dụng đất quy định tại Điều 137 của Luật Đất đai, hay quyết định giao đất, cho thuê đất, cho phép chuyển mục đích sử dụng đất của cơ quan nhà nước có thẩm quyền đối với trường hợp chưa được cấp giấy chứng nhận.

Với trường hợp không có giấy tờ theo quy định trên và trường hợp loại đất xác định trên giấy tờ đã cấp khác với phân loại đất theo quy định của luật hoặc khác với hiện trạng sử dụng đất thì việc xác định loại đất thực hiện theo quy định của Chính phủ.

Điều 15 Nghị định số 49/2026 quy định trình tự, thủ tục hành chính về đất đai.

Theo đó, UBND cấp tỉnh quy định trình tự, thủ tục hành chính về đất đai để thực hiện các trường hợp quy định tại nghị định này chậm nhất đến ngày 1/7/2026, bảo đảm cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính.

Trong đó, phải quy định rõ trách nhiệm của cơ quan, người có thẩm quyền trong các bước thực hiện trình tự, thủ tục, thời gian tối đa thực hiện trình tự, thủ tục, thành phần hồ sơ phải nộp, trong đó có giấy tờ chứng minh đối tượng được miễn, giảm nghĩa vụ tài chính (nếu có), các mẫu thực hiện thủ tục phải quy định các thông tin để xác định nghĩa vụ tài chính về đất đai.

Những thông tin này phải đăng công khai trên Cổng thông tin điện tử của UBND cấp tỉnh và Cổng thông tin điện tử của Bộ Nông nghiệp và Môi trường.

Trong giai đoạn chuyển tiếp khi chưa ban hành quy định mới, UBND cấp tỉnh quyết định việc áp dụng trình tự, thủ tục hành chính về đất đai theo quy định trước ngày nghị định này có hiệu lực thi hành hoặc quyết định trình tự, thủ tục hành chính về đất đai đối với từng trường hợp cụ thể.

Việc xây dựng, sửa đổi, bổ sung bảng giá đất và hệ số điều chỉnh giá đất được thực hiện theo quy định tại phụ lục của nghị định này.