Một công dân cho biết đã nhận chuyển nhượng một thửa đất bằng giấy viết tay từ năm 2013, có chữ ký của các bên liên quan. Đến năm 2020, người này xây dựng nhà ở trên thửa đất và đã có phiếu xác nhận đo đạc, trong đó thể hiện thửa đất là đất ở tại đô thị.

Từ thực tế trên, công dân đặt câu hỏi: Liệu trường hợp trên có đủ điều kiện để được cấp sổ đỏ lần đầu không? Đồng thời, người này cũng muốn biết trình tự, thủ tục đối với trường hợp nhận chuyển nhượng đất bằng giấy tay.

W-tu van dat dai vietnamnet.jpg

Trả lời vấn đề này, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết đây là vụ việc cụ thể và cần căn cứ vào hồ sơ lưu trữ, các quy định cụ thể của địa phương đã ban hành theo thẩm quyền để xem xét, giải quyết.

Do đó, Bộ không có đủ thông tin và cơ sở để trả lời cụ thể, nhưng nêu ra một số nguyên tắc.

Pháp luật đất đai hiện hành đã quy định cụ thể việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất (sổ đỏ) lần đầu cho hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất tại các Điều 137, 138, 139 và 140 của Luật Đất đai.

Tại Điều 15 của Nghị định số 49/2026 đã phân cấp thẩm quyền cho UBND cấp tỉnh quy định trình tự, thủ tục hành chính về đất đai. Do đó, thành phần hồ sơ nộp và trình tự, thủ tục thực hiện các thủ tục hành chính về đất đai, trong đó có thủ tục đăng ký biến động đất đai sẽ do UBND cấp tỉnh quy định.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề nghị công dân liên hệ với cơ quan có thẩm quyền tại địa phương để được hướng dẫn thực hiện theo quy định của pháp luật.

Luật Đất đai quy định cụ thể việc cấp sổ đỏ lần đầu cho hộ gia đình, cá nhân. Trong đó, Điều 137 quy định việc cấp sổ đỏ đối với hộ gia đình, cá nhân, cộng đồng dân cư đang sử dụng đất có giấy tờ về quyền sử dụng đất.

Điều 138 quy định trường hợp hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất nhưng không có giấy tờ về quyền sử dụng đất, với điều kiện không vi phạm pháp luật đất đai và không thuộc trường hợp được giao đất không đúng thẩm quyền.

Điều 139 quy định việc xử lý đối với các trường hợp sử dụng đất có vi phạm pháp luật đất đai trước ngày 1/7/2014.

Trong khi đó, Điều 140 quy định về cấp sổ đỏ cho hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất được giao không đúng thẩm quyền.

Theo Điều 15 Nghị định số 49/2026, thẩm quyền quy định trình tự, thủ tục hành chính về đất đai đã được phân cấp cho UBND cấp tỉnh. Vì vậy, hồ sơ cần nộp cũng như quy trình thực hiện các thủ tục đất đai, trong đó có đăng ký biến động đất đai sẽ do UBND cấp tỉnh ban hành.

Cụ thể, chậm nhất đến ngày 1/7/2026, UBND cấp tỉnh phải hoàn thiện và ban hành quy định về trình tự, thủ tục hành chính đất đai theo hướng cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục.

Các quy định này phải nêu rõ trách nhiệm của từng cơ quan, cá nhân có thẩm quyền trong từng bước xử lý hồ sơ; thời gian tối đa giải quyết; thành phần hồ sơ người dân phải nộp; giấy tờ chứng minh thuộc diện được miễn, giảm nghĩa vụ tài chính (nếu có); đồng thời ban hành các biểu mẫu phục vụ việc xác định nghĩa vụ tài chính về đất đai.

Trong thời gian chưa ban hành quy định về trình tự, thủ tục hành chính về đất đai quy định tại khoản này thì UBND cấp tỉnh quyết định việc áp dụng trình tự, thủ tục hành chính về đất đai theo quy định của pháp luật trước ngày Nghị định 49/2026 có hiệu lực thi hành hoặc quyết định trình tự, thủ tục hành chính về đất đai đối với từng trường hợp cụ thể.

Toàn bộ quy định về trình tự, thủ tục hành chính đất đai sau khi ban hành phải được công khai trên Cổng thông tin điện tử của UBND cấp tỉnh và Cổng thông tin điện tử của Bộ Nông nghiệp và Môi trường.