Theo quy định, những dự án nhà ở xã hội không sử dụng vốn đầu tư công hoặc nguồn tài chính công đoàn, trình tự thực hiện sẽ gồm 7 bước với tổng thời gian tối đa 132 ngày. Quy trình này áp dụng cho doanh nghiệp đã có quyền sử dụng đất hợp pháp hoặc nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất theo quy định của pháp luật, phù hợp quy hoạch.

Cụ thể, bước đầu tiên là chấp thuận chủ trương đầu tư đồng thời giao chủ đầu tư theo quy định về nhà ở, thời gian xử lý 18 ngày. Sau đó, cơ quan chức năng thẩm định và phê duyệt quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/500 hoặc chấp thuận quy hoạch tổng mặt bằng tỷ lệ 1/500 theo quy trình rút gọn, tối đa 22 ngày.

Các thủ tục giao đất, cho thuê đất hoặc cho phép chuyển mục đích sử dụng đất được hoàn tất trong 7 ngày, cấp giấy phép xây dựng trong 15 ngày. Ở giai đoạn triển khai dự án, chủ đầu tư thực hiện các thủ tục chuyên môn liên quan đến thiết kế, thẩm định và các bước kỹ thuật khác theo quy định, trong đó một số khâu có thời hạn tối đa 40 ngày.

Sau khi công trình hoàn thành, cơ quan chuyên môn về xây dựng tại địa phương sẽ kiểm tra công tác nghiệm thu công trình trong tối đa 15 ngày, trước khi thực hiện kiểm tra giá bán và giá thuê mua nhà ở xã hội trong 15 ngày.

Khu nhà ở xã hội Định Hòa, phường Thủ Dầu Một, TP HCM. Ảnh: Quỳnh Trần

Với dự án nhà ở xã hội sử dụng vốn đầu tư công, trình tự thực hiện gồm 8 bước với tổng thời gian giải quyết tối đa 122 ngày, chưa bao gồm bước đăng ký kế hoạch vốn đầu tư công trung hạn theo chương trình kỳ họp của HĐND thành phố.

Quy trình này bao gồm các bước từ giao nhiệm vụ chuẩn bị đầu tư, lập và thẩm định báo cáo nghiên cứu tiền khả thi hoặc đề xuất chủ trương đầu tư, đến lập báo cáo nghiên cứu khả thi, thẩm định thiết kế, tổ chức cho thuê hoặc cho thuê mua nhà ở xã hội sau khi dự án hoàn thành.

Sau khi công trình hoàn tất, cơ quan chuyên môn về xây dựng sẽ kiểm tra công tác nghiệm thu trong tối đa 15 ngày. Bước cuối cùng là lập và phê duyệt giá thuê, giá thuê mua nhà ở xã hội trước khi đưa vào sử dụng.

Thành phố cũng yêu cầu đưa các dự án nhà ở xã hội vào nhóm "luồng xanh", "luồng ưu tiên", đồng thời phân công chuyên viên có kinh nghiệm hướng dẫn, rà soát hồ sơ trước khi nộp nhằm đảm bảo thủ tục được xử lý đúng thời hạn.

Trước đây, thủ tục đầu tư dự án nhà ở xã hội tại TP HCM có thể kéo dài khoảng 500 ngày theo quy trình pháp lý thông thường. Năm 2022, thành phố từng rút gọn xuống còn 5 bước với thời gian khoảng 153 ngày với dự án trên đất doanh nghiệp. Trường hợp doanh nghiệp đầu tư dự án nhà ở xã hội trên đất công, phải đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư thì toàn bộ thời gian làm thủ tục tối đa là 318 ngày qua 7 bước.

Theo chỉ tiêu về phát triển nhà ở xã hội cho các địa phương giai đoạn 2026-2030, TP HCM là địa phương được giao chỉ tiêu xây dựng loại nhà ở này lớn nhất cả nước, năm nay là 28.500 căn và đạt 181.257 căn trong 4 năm tới. Trong đó, riêng từ 2028 đến 2030, đô thị lớn nhất cả nước cần xây dựng 38.200 căn mỗi năm.

Phương Uyên