Bộ Xây dựng đang lấy ý kiến dự thảo Nghị quyết về thí điểm phát triển nhà ở thương mại giá phù hợp. Dự thảo được đưa ra sau yêu cầu của Thủ tướng Phạm Minh Chính về việc cần có chính sách nhà ở cho người thu nhập trung bình (trên 20 triệu đồng một tháng) ngày 26/2.

Cơ quan soạn thảo đề xuất người mua, thuê mua nhà thương mại giá phù hợp phải là cá nhân trong nước. Mỗi người chỉ được mua, thuê mua một căn và không được bán trong 5 năm. Chính sách này không áp dụng cho tổ chức, cá nhân nước ngoài.

Dự án nhà thương mại giá phù hợp được lựa chọn chủ đầu tư không qua đấu giá, đấu thầu. Chủ đầu tư được quyết định giá nhà, với lợi nhuận định mức tối đa 15% tổng vốn đầu tư dự án. Sau khi nghiệm thu công trình, họ sẽ thực hiện kiểm toán, quyết toán chi phí đầu tư và UBND cấp tỉnh hậu kiểm giá bán.

Họ cũng có thể được chọn thực hiện các thủ tục thẩm định báo cáo nghiên cứu khả thi, thẩm định phòng cháy, chữa cháy, cấp phép xây dựng...

Một khu nhà ở xã hội tại khu vực Bình Tân, TP HCM. Ảnh: Quỳnh Trần

Lý giải đề xuất trên, Bộ Xây dựng cho biết những năm gần đây, giá các phân khúc nhà ở có xu hướng tăng bình quân 10-15% một năm, có giai đoạn tăng đến 30%. Đơn cử tại Hà Nội, giá chung cư sơ cấp đạt 100 triệu đồng một m2 năm ngoái, tăng 40% so với 2024. TP HCM cũng tăng 23% theo năm, đạt 111 triệu đồng một m2.

"Đà tăng này cao hơn nhiều mức tăng thu nhập bình quân, khiến khả năng tiếp cận nhà đất của người dân thêm khó khăn", cơ quan này đánh giá và cho biết thêm nguồn cung nhà xã hội chỉ tập trung cho nhóm thu nhập thấp. Trong khi còn rất nhiều người có thu nhập trung bình khó tiếp cận nhà ở, nhất là tại các đô thị lớn.

Do đó, Bộ đánh giá việc ban hành Nghị quyết thí điểm phát triển nhà ở thương mại giá phù hợp là cấp bách, góp phần thực hiện mục tiêu an sinh xã hội và ổn định kinh tế vĩ mô. Dự thảo nghị quyết này dự kiến được Bộ trình Chính phủ xem xét, ban hành trong tháng 3.

Khảo sát của VnExpress thực hiện từ cuối tháng 12/2025, với gần 4.000 độc giả cho thấy nhu cầu mua nhà dưới 3 tỷ đồng chiếm hơn 60%. Tuy nhiên, giá cao khiến nhiều kế hoạch mua nhà trong năm nay phải tạm hoãn. Khoảng 20% độc giả phản hồi cho biết tiếp tục thuê nhà, tích lũy tài chính và 14% chọn phương án hoãn mua để chờ nhịp giảm.

Nhiều chuyên gia cũng cảnh báo tình trạng giá nhà liên tục tăng nóng và neo cao khiến người mua ở thực gần như không còn cơ hội tiếp cận thị trường. Thay vào đó, phần lớn giao dịch đến từ nhóm nhà đầu tư, đầu cơ, dễ hình thành bong bóng giá.

Ngọc Diễm