Cha mẹ cho đất bằng lời nói, người khác mua lại bằng giấy tay

Theo trình bày của bà H. (ngụ tỉnh Tây Ninh), năm 1975, cha mẹ bà khai phá 74m2 đất. Đến năm 1990, cha bà cho lại phần đất này bằng lời nói, không lập văn bản.

Tuy nhiên, thời điểm đó, thửa đất đã được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (sổ đỏ) đứng tên anh trai bà. Sau khi sổ đỏ bị mất, các anh chị em trong gia đình đã làm lại giấy tờ.

Bà H. cho biết sau khi được cho đất, bà đã sử dụng để trồng hoa màu. Đến năm 1998, bà cho một người khác ở nhờ trên đất. Sau khi người này qua đời, phần đất bị bỏ trống do bà phải tập trung chăm sóc con nhỏ nên không tiếp tục quản lý, sử dụng.

Đến năm 2023, khi làm thủ tục kê khai đăng ký cấp sổ đỏ, bà H. mới phát hiện thửa đất đã đứng tên bà Th., từ đó phát sinh tranh chấp giữa hai bên. Bà H. yêu cầu Tòa án buộc bà Th. trả lại phần đất diện tích 74m2.

W-Đồng Nai 14.jpg

Ở chiều ngược lại, bà Th. thừa nhận nguồn gốc đất ban đầu thuộc gia đình bà H., tuy nhiên cho rằng bà đã nhận chuyển nhượng hợp pháp.

Theo bà Th., năm 2006, bà mua lại phần đất từ vợ chồng ông N. bằng giấy tay. Trước đó, vợ chồng ông N. nhận chuyển nhượng từ bà H. Khi giao dịch, các bên không lập biên bản giao nhận tiền, không đo đạc, cũng không cắm mốc ranh giới.

Sau khi mua lại từ vợ chồng ông N., bà Th. tự làm thủ tục kê khai và được cấp sổ đỏ vào năm 2009.

Không chứng minh được nguồn gốc đất

Tại phiên tòa sơ thẩm, sau khi xem xét các chứng cứ và lời trình bày của các bên, Hội đồng xét xử TAND khu vực 12 - Tây Ninh nhận định bà H. không chứng minh được quyền sử dụng hợp pháp đối với phần đất đang tranh chấp. Từ đó, Tòa án quyết định không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của bà H. về việc đòi lại quyền sử dụng diện tích 74m2 đất từ bà Th.

Không đồng ý với phán quyết trên, bà H. kháng cáo.

Tại phiên tòa phúc thẩm, Hội đồng xét xử TAND tỉnh Tây Ninh nhận định việc cho tặng đất giữa cha mẹ và bà H. chỉ được nói miệng, không lập thành văn bản, không đăng ký, kê khai theo quy định của pháp luật về đất đai và cũng không có tài liệu, chứng cứ nào thể hiện Nhà nước đã công nhận quyền sử dụng đất cho bà H.

Bên cạnh đó, bà H. không chứng minh được việc quản lý, sử dụng đất ổn định, liên tục và công khai trong thời gian dài. Sau khi cho người khác ở nhờ, bà H. cũng không trực tiếp sử dụng hoặc có biện pháp quản lý phần đất này.

Hội đồng xét xử xác định thửa đất tranh chấp đã được cơ quan có thẩm quyền cấp sổ đỏ cho bà Th. vào năm 2009 và cấp lại vào năm 2023. Việc cấp sổ đỏ dựa trên quá trình kê khai, đăng ký và sử dụng đất thực tế, có ranh giới rõ ràng và không phát sinh tranh chấp tại thời điểm cấp. Đến nay, sổ đỏ này chưa bị hủy hoặc thu hồi.

Từ những căn cứ trên, Tòa án phúc thẩm không chấp nhận kháng cáo của bà H., giữ nguyên nội dung bác yêu cầu khởi kiện về tranh chấp quyền sử dụng diện tích đất 74m2 đối với bà Th.; đồng thời chỉnh sửa bản án sơ thẩm về cách tuyên án cho rõ ràng.