Tại nhóm ngân hàng quốc doanh, lãi suất ghi nhận mức điều chỉnh đáng kể. Theo thông báo mới nhất của một chi nhánh Vietcombank tại TP HCM, lãi suất vay mua căn hộ, nhà phố đã có giấy chứng nhận hoặc hợp đồng mua bán, cũng như tái tài trợ khoản vay, hiện thấp nhất từ 9,6% mỗi năm. So với cùng kỳ năm ngoái, khi lãi suất vay mua nhà tại ngân hàng này chỉ khoảng 6% cố định cho 12 tháng và 7% cho 24 tháng, mặt bằng hiện nay đã tăng lên đáng kể.

Không riêng Vietcombank, các ngân hàng quốc doanh khác cũng có động thái tăng lãi suất. VietinBank đã nâng lãi suất vay mua bất động sản cố định 24 tháng lên hơn 12% mỗi năm. BIDV đưa lãi suất cho vay bất động sản lên ngưỡng tối thiểu 9,7% trong 6 tháng đầu, 10% cho 12 tháng và lên tới 13,5% cho 18 tháng. Trước đó, lãi suất ngân hàng này chỉ dao động 6,5-8% cho các kỳ hạn.

Agribank áp dụng mức thấp hơn trong ngắn hạn, khoảng 8% cho 6 tháng, 8,5% cho 12 tháng, nhưng cũng tăng lên gần 9,8% nếu cố định trong 18 tháng.

Giao dịch tại Ngân hàng ở TP HCM. Ảnh: Thanh Tùng

Tại khối ngân hàng tư nhân, lãi suất cho vay mua nhà tiếp tục neo ở mức cao và tăng dần theo thời gian vay. MB Bank áp dụng lãi suất phổ biến 9-9,5% cho gói vay cố định 12-24 tháng; VIB dao động 9,9-12% cùng kỳ hạn. ACB cho vay khoảng 9,5-10,5%, trong khi Techcombank ở mức 8,5-9,5% trong thời gian 6-12 tháng.

Nhiều ngân hàng tư nhân khác cũng điều chỉnh tăng lãi suất bình quân, dù mức tăng nhẹ hơn, như LPBanK, BVBank, Sacombank... tăng 1,2-2 điểm phần trăm. Lãi suất thả nổi tại nhóm này hiện dao động khoảng 11-15% mỗi năm, tùy ưu đãi.

Như vậy, các gói lãi suất cho vay mua nhà của nhóm ngân hàng quốc doanh hiện nay lên ngang ngửa và thậm chí cao hơn so với các nhà băng tư nhân. Đây là hiện tượng lạ so với diễn biến thông thường khi lãi suất của nhóm ngân hàng có vốn nhà nước được biết đến là thấp nhất thị trường.

Nói với VnExpress, lãnh đạo một ngân hàng quốc doanh lý giải động thái họ tăng cao lãi suất cho vay mua nhà nhằm theo định hướng chính sách. Hạn mức tăng trưởng tín dụng cho bất động sản năm nay hạn chế. Do đó, việc tăng lãi suất cho vay với lĩnh vực bất động sản nhằm nắn dòng tín dụng và ưu tiên dòng vốn vào các lĩnh vực sản xuất kinh doanh.

Tại hội nghị nhà đầu tư mới đây, ông Lưu Trung Thái, Chủ tịch Ngân hàng Quân đội (MB), cũng cho biết những ngành có mức độ rủi ro cao sẽ không thể áp dụng lãi suất thấp, tuy nhiên nhìn tổng thể, mặt bằng lãi suất của nền kinh tế cần được giữ ở mức hợp lý nhằm cân bằng giữa huy động vốn và kích thích đầu tư, tiêu dùng.

Ông đánh giá mặt bằng lãi suất cho vay sẽ được duy trì hợp lý với từng ngành được ưu tiên. Gần đây, lãi suất tiết kiệm cũng tăng trên diện rộng, trong đó có ngân hàng quốc doanh tăng mạnh lên cao nhất hai năm. Lãi suất liên ngân hàng có thời điểm vọt lên 17-19%, sau đó hạ nhiệt, nhưng cũng được giới chuyên gia dự báo mặt bằng sẽ duy trì ở mức cao hơn trước ít nhất đến hết quý I năm nay.

Bên cạnh đó, lãnh đạo một nhà băng lớn cũng nhận xét, thanh khoản sẽ là vấn đề khó khăn với ngành trong năm nay.

Nhận định về diễn biến này, ông Võ Hồng Thắng, Phó tổng giám đốc DKRA Group, cho biết tốc độ điều chỉnh lãi suất trong thời gian ngắn vừa qua là rất nhanh. Chỉ cách đây khoảng 4-5 tháng, nhiều ngân hàng vẫn áp dụng lãi suất cố định hai năm quanh 6,5% mỗi năm. Tuy nhiên, mức này đã tăng dần qua các mốc 7,3%, 8,4%, 9%, 9,8% và hiện phổ biến ở mức 13-14%. Một số ngân hàng thậm chí rút ngắn thời gian cố định xuống còn 12-18 tháng thay vì 24 tháng như trước.

Theo ông Thắng, lãi suất vay tăng đã khiến chi phí trả nợ hàng tháng của người vay bị đội lên đáng kể. Với mặt bằng lãi suất hiện nay, khoản vay 1 tỷ đồng ở mức quanh 14% tạo áp lực trả lãi tương đương khoản vay 2 tỷ đồng khi lãi suất còn 6,5% trước đây. Dù số tiền vay không đổi, nghĩa vụ tài chính thực tế đã tăng lên gần gấp đôi, tăng gánh nặng chi trả của phần lớn người vay mua nhà.

Ông Phan Thành Chương, Giám đốc Công ty bất động sản TC Land, nói lãi suất vay đã được điều chỉnh tăng dần từ giữa năm 2025, song mức tăng nhỏ nên chưa tạo tác động rõ rệt. Từ tháng 11 năm ngoái đến nay, mặt bằng lãi suất tăng nhanh hơn, khiến thanh khoản thị trường tiếp tục suy giảm. Nhiều doanh nghiệp ghi nhận khách hàng kéo dài thời gian cân nhắc, trì hoãn ký hợp đồng hoặc chờ tín hiệu ổn định hơn từ lãi suất và chính sách tín dụng.

Theo ông, thu nhập của người lao động khó theo kịp tốc độ điều chỉnh của lãi suất, trong khi nghĩa vụ trả nợ ngày càng lớn. Ngay cả nhóm khách hàng có nhu cầu ở thực cũng thận trọng hơn trong quyết định mua nhà, do lãi suất thường khó giảm trong ngắn hạn 1-3 tháng.

"Khi bất động sản không còn là lĩnh vực được ưu tiên phân bổ vốn, việc phải chịu mức lãi suất cao hơn là điều tất yếu", ông Thắng nói.

Theo các chuyên gia, mặt bằng lãi suất hiện nay sẽ đẩy nhanh quá trình sàng lọc của thị trường. Dòng tiền đầu cơ ngắn hạn có xu hướng rút lui, trong khi người mua nhà để ở buộc phải cân nhắc kỹ hơn giữa thu nhập, khả năng trả nợ và giá trị thực của sản phẩm. Lãi suất cao không phải là dấu chấm hết của thị trường, nhưng gần như khép lại giai đoạn đầu cơ dễ dãi. Thị trường được kỳ vọng sẽ phục hồi theo hướng chậm hơn, bền vững hơn và khó xuất hiện những đợt tăng giá nóng như trước.

Phương Uyên - Quỳnh Trang