Kiến nghị áp thuế cao với đất bỏ hoang, mua bán ngắn hạn

Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề xuất bổ sung chính sách điều tiết chênh lệch địa tô, áp thuế cao với đất bỏ hoang, mua bán ngắn hạn.

Đây là một trong các định hướng được Bộ Nông nghiệp và Môi trường nêu tại dự thảo tờ trình Luật Đất đai (sửa đổi) và báo cáo tổng kết thi hành Luật Đất đai 2024.

Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, thị trường bất động sản trong nước vẫn tiềm ẩn nhiều yếu tố bất ổn như tình trạng đầu cơ, sốt đất, giá đất tăng cao không phù hợp với giá trị thực. Những biến động này ảnh hưởng đến kinh tế vĩ mô, xây dựng và thực thi chính sách đất đai.

Vì vậy, bên cạnh việc hoàn thiện cơ chế định giá đất, Bộ cho rằng cần có các công cụ điều tiết hiệu quả để kiểm soát thị trường. Cơ quan quản lý đề xuất bổ sung các chính sách tài chính về đất đai, thuế để điều tiết địa tô chênh lệch. Trong đó, Bộ kiến nghị điều tiết địa tô chênh lệch với thặng dư trong kinh doanh bất động sản.

Đồng thời, bộ cũng đề xuất có chính sách thuế cao với đất bỏ hoang, mua bán ngắn hạn. Việc này nhằm phát huy hiệu quả đất đai, chống lãng phí, lành mạnh thị trường địa ốc, cũng như hạn chế đầu cơ.

Trong báo cáo rà soát các chủ trương, đường lối của Đảng, văn bản pháp luật có liên quan đến dự án Luật Đất đai (sửa đổi), Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết, việc bổ sung cơ chế điều tiết địa tô chênh lệch hay đất bỏ hoang, đầu cơ và mua bán ngắn hạn là "những nội dung mới chưa được quy định trong Luật Quản lý thuế".

Do đó, để đảm bảo khả thi, Bộ này đề nghị cần nghiên cứu sửa đổi, bổ sung Luật Quản lý thuế và các luật thuế liên quan để rõ căn cứ tính, nhóm cần điều tiết hay cơ chế chia sẻ dữ liệu giữa cơ quan thuế với quản lý đất đai. Hiện tại, dự thảo Luật Đất đai sửa đổi được tham vấn ý kiến đến hết ngày 10/8.

Cùng với sửa Luật Đất đai, các cơ quan quản lý cũng đang sửa, bổ sung một số luật khác tác động trực tiếp tới thị trường địa ốc như Luật Nhà ở, Luật Kinh doanh bất động sản.

Với dự thảo Luật Kinh doanh bất động sản, Bộ Xây dựng - cơ quan soạn thảo - xác định thuế là một trong các công cụ để Chính phủ điều tiết thị trường (khoản 2, điều 57).

Tuy nhiên, góp ý dự thảo luật này, Bộ Tài chính đề xuất bỏ quy định về "thuế". Trong khi đó, Bộ Xây dựng giữ quan điểm công cụ thuế đã được thực thi ổn định theo Luật Kinh doanh bất động sản hiện hành.

"Do đó, việc giữ quy định là cần thiết để Nhà nước có đầy đủ công cụ điều tiết thị trường bất động sản khi cần", Bộ Xây dựng nêu.

Bất động sản khu Tây TP HCM, đoạn qua huyện Bình Chánh cũ, tháng 5/2026. Ảnh: Quỳnh Trần

Trước đây, đề xuất sớm áp thuế với đất đai bỏ hoang nhiều lần được các tổ chức, chuyên gia hay đại biểu Quốc hội nêu như là trong những cách để hạ nhiệt thị trường bất động sản. Năm ngoái, Chính phủ cũng yêu cầu nghiên cứu đánh thuế đất hoang hóa, dự án bất động sản, nhà ở chậm triển khai, ngăn ngừa các hành vi đầu cơ, thổi giá đất.

Bên cạnh đó, một số giải pháp khác cũng từng được kiến nghị như đánh thuế bất động sản thứ hai, thu thuế theo thời gian sở hữu hay dựa trên lợi nhuận mỗi lần chuyển nhượng. Theo quy định hiện hành, người bán vẫn chịu mức thuế thu nhập cá nhân 2% khi chuyển nhượng bất động sản, trong khi bên mua chịu lệ phí trước bạ 0,5% giá trị của nhà, đất.

Anh Tú - Ngọc Diễm