Từ 1/3, mỗi bất động sản chính thức có mã định danh điện tử riêng trên hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu về nhà ở và thị trường bất động sản, theo Nghị định 357. Cấu trúc của mã này gồm: mã định danh thửa đất - mã thông tin dự án, công trình - định danh địa điểm (nếu có) - loại sản phẩm bất động sản.

Với cơ quan quản lý, việc triển khai "số hóa" bất động sản giống gắn mã phương tiện giao thông giúp tăng cường quản lý theo mô hình kinh tế số, từng bước hình thành cơ sở để triển khai các chính sách quản lý thuế, điều tiết thị trường.

Ông Matthew Powell, Giám đốc Savills Hà Nội, nhìn nhận hệ thống dữ liệu này không chỉ có ý nghĩa quản trị hành chính mà là nền tảng kỹ thuật quan trọng để triển khai Luật Đất đai mới, nhất là trong lĩnh vực định giá đất, quản lý thuế và giám sát giao dịch. Khi mọi bất động sản được đăng ký và ghi nhận đầy đủ giao dịch, nhà quản lý có thể theo dõi sát hơn giá trị chuyển nhượng thực tế, từ đó hạn chế tình trạng kê khai giá thấp, cải thiện hiệu quả thu ngân sách.

"Trong nhiều năm qua, ngay cả các đơn vị tư vấn quốc tế cũng gặp thách thức trong việc duy trì hệ thống dữ liệu nhất quán giữa các địa phương", ông nói và cho rằng một cơ sở dữ liệu quốc gia tập trung sẽ tạo ra nền tảng thống nhất, thu hẹp khoảng cách thông tin giữa trung ương và địa phương, hỗ trợ quản lý và theo dõi thị trường theo thời gian thực.

Bà Hoàng Thu Hằng, Phó cục trưởng Cục Quản lý nhà và thị trường bất động sản (Bộ Xây dựng), cũng thông tin thêm mã định danh nhà đất sẽ được sử dụng xuyên suốt trong quá trình giao dịch và cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất sau này. Đây là công cụ quan trọng giúp quản lý thị trường thống nhất, hiệu quả khi toàn bộ thông tin về dự án và giao dịch được cập nhật thường xuyên.

"Khi hệ thống thông tin hoàn thiện, các giao dịch chuyển nhượng phải cập nhật đầy đủ, minh bạch, giúp hạn chế tình trạng hai giá, ngăn chặn tình trạng gom hàng, đẩy giá", bà Hằng cho hay.

Bất động sản khu Đông TP HCM. Ảnh: Quỳnh Trần

Ở góc độ chủ đầu tư, nhà phát triển bất động sản, ông Nguyễn Quốc Hiệp, Chủ tịch Hiệp hội Nhà thầu xây dựng Việt Nam, cho biết việc gắn mã ID nhà đất đặt ra yêu cầu doanh nghiệp phải chuẩn hóa pháp lý từ đầu và quản trị dự án bài bản, chuyên nghiệp hơn. Điều này giúp hạn chế được dự án "ma" và tình trạng huy động vốn trái phép vốn xuất hiện nhiều giai đoạn trước nhờ khoảng trống thông tin và lỗ hổng pháp lý.

Ông nói thêm có không ít dự án được "đẩy giá" thời gian qua cũng dựa vào khoảng trống thông tin. Tuy nhiên, khi tất cả thông tin về sản phẩm, pháp lý, giao dịch được thu thập công khai, các chủ đầu tư sẽ phải nâng cao cả uy tín và chất lượng sản phẩm bằng tiến độ xây dựng, chất lượng bàn giao, tiện ích... Về dài hạn, chủ đầu tư được nâng tầm uy tín thương hiệu, tài sản có mã định danh được định giá chuẩn hơn, dễ tiếp cận vốn vay tín dụng.

Cùng quan điểm, ông Powel cho hay với các tổ chức tài chính, ngân hàng và nhà đầu tư chuyên nghiệp, một hệ thống dữ liệu xác thực, liên thông sẽ hỗ trợ quá trình thẩm định, định giá rủi ro và xây dựng chiến lược đầu tư dài hạn. Khi độ tin cậy của dữ liệu được nâng cao, chi phí giao dịch có thể giảm, đồng thời củng cố niềm tin thị trường.

Với người mua ở thực và nhà đầu tư trung dài hạn, việc dự án được cập nhật công khai trên hệ thống thông tin sẽ trở thành kênh giúp họ dễ dàng tiếp cận và gia tăng mức độ tin cậy. Khi thông tin về sản phẩm được quản lý và theo dõi chặt chẽ, người mua sẽ được hưởng lợi khi hạn chế những rủi ro pháp lý.

Tuy nhiên, quy định mới có thể tác động đến tâm lý nhóm đầu tư ngắn hạn - nhóm đóng góp phần lớn giao dịch nhà đất thời gian qua. Báo cáo của Hội Môi giới bất động sản Việt Nam (VARS) chỉ ra hơn 75% giao dịch nhà ở trong năm 2025 đến từ nhóm khách mua căn thứ hai trở lên, trong đó khoảng 10% là nhà đầu tư sử dụng đòn bẩy tài chính ngắn hạn. Việc định danh nhà đất có thể tạo tâm lý e ngại, thận trọng cho nhóm nhà đầu tư này khi xuống tiền, gây ra tình trạng giảm thanh khoản cục bộ.

Để chính sách mới được triển khai hiệu quả, các chuyên gia khuyến nghị cơ quan quản lý cần có hướng dẫn chi tiết với người dân về thủ tục gắn mã định danh và trách nhiệm cung cấp thông tin. Ông Nguyễn Quốc Hiệp cho rằng việc gắn mã định danh nhà đất cần phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan quản lý, cơ quan thuế, công chứng và đăng ký đất đai để dữ liệu được kết nối liên thông, tránh tình trạng phân mảnh, chồng chéo hoặc trùng lặp, gây phiền hà cho người dân và tốn kém cho Nhà nước.

"Đây sẽ là công cụ để Nhà nước hoạch định chính sách, điều tiết cung - cầu hợp lý, hướng tới thị trường minh bạch và chuyên nghiệp", ông Hiệp nhận xét.

Ngọc Diễm