Trong báo cáo quý I, Bộ Xây dựng đánh giá quá trình sàng lọc và tái cơ cấu diễn ra ngày càng rõ nét trên thị trường bất động sản.

Cơ quan này dẫn lại số liệu của Cục Thống kê (Bộ Tài chính) cho thấy cả nước có 726 doanh nghiệp địa ốc hoàn tất thủ tục giải thể trong quý, tăng gấp đôi so cùng kỳ năm trước. Trung bình mỗi tháng có hơn 240 đơn vị đóng cửa. Ở chiều ngược lại, có hơn 1.560 doanh nghiệp trong lĩnh vực được lập mới, tăng hơn gấp rưỡi so với cùng kỳ.

Bộ Xây dựng cho biết trong ngắn hạn, thị trường đang chịu áp lực không nhỏ từ biến động địa chính trị, lạm phát, tỷ giá, chi phí xây dựng và lãi suất leo thang. Trong khi đó, giá nhà vẫn tiếp tục bị đẩy lên cao, lên ngưỡng 128 triệu đồng mỗi m2 chung cư mới tại Hà Nội và 112 triệu một m2 tại TP HCM.

Bà Hoàng Thu Hằng, Phó cục trưởng Cục Quản lý nhà và thị trường bất động sản (Bộ Xây dựng) nhận định quá trình sàng lọc trên thị trường địa ốc tiếp tục diễn ra mạnh. Các doanh nghiệp yếu kém sẽ bị đào thải, còn nhóm có quỹ đất sạch, pháp lý đầy đủ, triển khai bài bản có điều kiện phục hồi và phát triển.

Bà nói thời gian tới, nhu cầu bất động sản tập trung vào phân khúc nhà ở vừa túi tiền tại các đô thị lớn, đất nền tại những khu vực có hạ tầng đồng bộ, dân cư ổn định.

Bất động sản khu đông TP HCM. Ảnh: Quỳnh Trần

Nhiều lãnh đạo công ty địa ốc cũng nhìn nhận thị trường năm nay nhiều thách thức. Phó chủ tịch HĐQT kiêm Tổng giám đốc Tập đoàn Hà Đô Nguyễn Trọng Minh dự báo bất động sản có thể chứng kiến làn sóng thanh lọc lớn, khi những doanh nghiệp thiếu nền tảng tài chính buộc phải rút lui hoặc chuyển nhượng dự án.

Một trong những khó khăn lớn hiện nay nằm ở khâu tiếp cận vốn vay do lãi suất cao và bị siết hạn mức. Ông Võ Quốc Đức, Giám đốc Ban Tài chính Tập đoàn Novaland, cho biết nhiều dự án đã được cấp hạn mức tín dụng cũng gặp ách tắc giải ngân, có trường hợp chỉ nhận 20-30% nhu cầu vốn, khiến tiến độ đình trệ. Tình trạng này buộc doanh nghiệp điều chỉnh kế hoạch thi công, giãn thanh toán cho nhà thầu và đàm phán lại với đối tác, kéo lùi tiến độ bàn giao nhà.

Trong bối cảnh dòng tiền thắt chặt, chuyên gia hãng dịch vụ địa ốc Savills cho rằng sự phân hóa giữa các nhóm doanh nghiệp trên thị trường nhà ở ngày càng rõ rệt. Tâm lý "chọn mặt gửi vàng" khiến người mua dồn sự chú ý vào nhóm chủ đầu tư có tiềm lực tài chính và uy tín vững chắc. Ngược lại, nhóm doanh yếu thế do lạm dụng đòn bẩy tài chính phải lựa chọn tái cấu trúc quyết liệt hoặc chấp nhận rời bỏ cuộc chơi.

Ông Nguyễn Trọng Minh cho rằng việc duy trì nguồn tiền mặt là chiến lược quan trọng để doanh nghiệp chủ động lựa chọn dự án phù hợp, nắm bắt cơ hội M&A khi thị trường xuất hiện tài sản chất lượng.

Về dài hạn, bất động sản vẫn là một lĩnh vực nhiều tiềm năng tăng trưởng khi được hưởng lợi từ môi trường pháp lý hoàn thiện, dòng vốn FDI tích cực cùng tốc độ phát triển hạ tầng, đô thị mạnh mẽ. Trong 5 năm tới, tổng mức đầu tư công dự kiến đạt 8,22 triệu tỷ đồng, gấp 2,7 lần thực hiện giai đoạn 2021-2025.

Ông Nguyễn Văn Đính, Chủ tịch Hội Môi giới bất động sản Việt Nam (VARS) nhìn nhận hạ tầng sẽ trở thành động lực lớn góp phần tái định hình không gian phát triển của thị trường bất động sản. Đặc biệt, những công trình như sân bay Gia Bình, sân bay Long Thành, các tuyến vành đai, đường sắt tốc độ cao sẽ tạo tiền đề hình thành những khu đô thị quy mô lớn, thúc đẩy xu hướng dịch chuyển dân cư.

"Quá trình sàng lọc hiện nay có thể tạo nhiều áp lực trong ngắn hạn, song là điều kiện cần để thị trường bước sang chu kỳ phát triển chuyên nghiệp và bền vững", Chủ tịch VARS nhận định.

Ngọc Diễm