Đề nghị nghiên cứu cơ chế xác định giá đất sản xuất, kinh doanh

Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội đề nghị nghiên cứu cơ chế xác định giá đất cho sản xuất, kinh doanh đảm bảo hợp lý.

Chiều 28/7, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi). Tại báo cáo tóm tắt ý kiến về định hướng chính sách sửa đổi luật, Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội - cơ quan thẩm tra dự thảo Luật - nêu quan điểm về 5 nhóm vấn đề lớn khi sửa luật này.

Trong đó, về cơ chế tài chính đất đai, Ủy ban yêu cầu Chính phủ tiếp tục rà soát, đảm bảo việc Nhà nước điều tiết, kiểm soát và quyết định giá đất, cũng như thúc đẩy phát triển kinh - tế xã hội, chi phí đầu vào thấp cho sản xuất, kinh doanh...

Đồng thời, cơ quan thẩm tra đề nghị tiếp tục nghiên cứu xây dựng cơ chế xác định giá đất cho sản xuất, kinh doanh đảm bảo hợp lý.

Thực tế, tại bảng giá hiện nay, các địa phương chia đất theo nhóm nông nghiệp và phi nông nghiệp (gồm đất ở, đất thương mại dịch vụ, và sản xuất kinh doanh không phải là đất thương mại dịch vụ). Theo một số chuyên gia, giá đất được xác định theo từng khu vực, tuyến đường, vị trí nhiều hơn là mục đích sử dụng và khả năng sinh lời trên thực tế. Vì vậy, cơ chế này khiến chi phí tiếp cận đất đai của doanh nghiệp sản xuất tăng cao.

Một số ý kiến chuyên gia cũng cho rằng cần quy định chi tiết về giá của từng loại đất trong nhóm sản xuất kinh doanh không phải thương mại dịch vụ, thay vì gộp chung một mức như hiện tại.

Bên cạnh vấn đề này, Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội còn đề nghị Chính phủ cần tách bạch xác định giá (công cụ kinh tế để quản lý và điều tiết nguồn lực đất đai) với cơ chế bồi thường, hỗ trợ, tái định cư (chính sách bảo đảm an sinh và quyền lợi của người dân khi thu hồi đất).

Khu công nghiệp Tân Bình, TP HCM, tháng 5/2026. Ảnh: Lê Bình

Cũng theo dự thảo Luật, Chính phủ đề xuất bỏ giá đất cụ thể. Thay vào đó, bảng giá đất và hệ số điều chỉnh được áp dụng để tính các khoản thu ngân sách từ đất đai và tính giá trị quyền sử dụng khi cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước. Cơ quan thẩm tra đánh giá quy định trên sẽ tạo "sự thuận lợi, đơn giản, chủ động cho cơ quan nhà nước".

Tuy nhiên, Ủy ban cũng lưu ý việc phương pháp định giá đất cần được xây dựng khoa học, bảo đảm khả thi. Việc các địa phương tự ban hành bảng giá đất, hệ số điều chỉnh, tỷ lệ tính thu tiền sử dụng, thuê đất, tỷ lệ bồi thường, theo Ủy ban, cũng sẽ là "một thách thức rất lớn".

Hiện giá đất được đơn vị tư vấn định giá xác định qua 1 trong 4 phương pháp (so sánh, thu nhập, thặng dư, hệ số điều chỉnh giá). Sau đó, giá này sẽ được trình Hội đồng thẩm định xem xét trước khi UBND cấp tỉnh quyết định.

Hồ sơ định hướng chính sách sửa đổi Luật Đất đai 2024 sẽ được Chính phủ trình Quốc hội cho ý kiến tại kỳ họp không thường lệ lần thứ nhất (3/8-24/8). Quốc hội dự kiến xem xét, thông qua Luật Đất đai (sửa đổi) tại kỳ họp vào cuối năm nay.

Anh Tú