Chủ đất cần chuẩn bị gì?

UBND TPHCM vừa ban hành kế hoạch cao điểm xây dựng và làm sạch cơ sở dữ liệu đất đai năm 2026, với trọng tâm là rà soát hàng triệu thửa đất trên toàn địa bàn.

Đáng chú ý, Sở Nông nghiệp và Môi trường sẽ chuyển dữ liệu khoảng 2,5 triệu thửa đất chưa đầy đủ, chính xác cho cơ quan công an để xác minh thông tin chủ sử dụng.

Công an TPHCM, đặc biệt là lực lượng cấp xã, trong giai đoạn cao điểm 60 ngày từ 15/4 đến 15/6/2026, sẽ trực tiếp xác minh, đối chiếu nhằm bảo đảm dữ liệu đồng bộ giữa giấy chứng nhận, cơ sở dữ liệu đất đai và dữ liệu dân cư.

Đây được xem là bước đi quan trọng nhằm làm sạch và chuẩn hóa thông tin đất đai, hạn chế sai lệch và tiêu cực. Sau khi xác minh, dữ liệu sẽ được cập nhật lại vào hệ thống quản lý.

W-TPHCM nguyễn huế 6 (1).jpg

Theo luật sư Lê Hữu Nghĩa (Đoàn Luật sư TPHCM), việc UBND TPHCM ban hành kế hoạch nói trên với mục tiêu làm “đúng - đủ - sạch - sống” dữ liệu đất đai và đồng bộ với cơ sở dữ liệu dân cư là phù hợp. Các chủ đất nên thực hiện theo 4 bước sau:

Bước 1: Chủ động kiểm tra và bảo đảm thông tin đất của mình chính xác

Thông tin trên sổ đỏ (giấy chứng nhận) phải trùng khớp với thực tế và dữ liệu cá nhân. Do cơ quan chức năng đang đối chiếu giữa nhiều hệ thống (đất đai - dân cư), nếu có sai lệch sẽ bị phát hiện khi xác minh.

Bước 2: Sẵn sàng phối hợp khi cơ quan chức năng xác minh

Công an cấp xã sẽ trực tiếp xác minh thông tin người sử dụng đất. Do đó, người dân nên hợp tác cung cấp thông tin khi được yêu cầu và xuất trình giấy tờ liên quan khi cần.

Bước 3: Chuẩn bị đầy đủ hồ sơ, giấy tờ về đất

Người sử dụng đất nên chuẩn bị đầy đủ các hồ sơ khi được yêu cầu, như: giấy chứng nhận quyền sử dụng đất; căn cước công dân hoặc chứng minh nhân dân và các giấy tờ liên quan. Việc này giúp cơ quan quản lý cập nhật dữ liệu chính xác và nhanh hơn.

Bước 4: Chủ động chỉnh lý nếu có sai sót

Nếu phát hiện sai tên, sai diện tích hoặc chưa đăng ký biến động (mua bán, thừa kế...), người sử dụng đất nên thực hiện thủ tục điều chỉnh sớm, tránh rắc rối khi bị kiểm tra sau này.

Rủi ro khi thông tin cá nhân và thửa đất chưa đồng bộ

Luật sư Nghĩa đánh giá, việc xác minh thông tin hàng triệu thửa đất tại TPHCM trong kế hoạch này không mang tính hình thức mà có thể ảnh hưởng trực tiếp đến quyền sở hữu đất, giao dịch và tình trạng pháp lý lâu dài của người sử dụng đất.

Theo ông, việc đồng bộ dữ liệu đất đai với dữ liệu dân cư đang đặt ra nhiều rủi ro pháp lý nếu thông tin không chính xác hoặc chưa được hợp thức hóa đầy đủ.

Thực tế cho thấy, các sai lệch phổ biến như khác biệt giữa chứng minh nhân dân cũ và căn cước công dân mới, sai số định danh hoặc địa chỉ thường trú có thể khiến người dân không thể thực hiện các giao dịch như mua bán, sang tên hay thế chấp, thậm chí bị tạm dừng hồ sơ để chỉnh lý.

Bên cạnh đó, các trường hợp mua bán bằng giấy tay, nhận chuyển nhượng chưa sang tên hoặc thừa kế chưa hoàn tất thủ tục cũng dễ bị phát hiện khi cơ quan chức năng xác minh. Điều này dẫn đến nguy cơ tranh chấp, khó chứng minh quyền sử dụng hợp pháp và phát sinh nhiều vướng mắc pháp lý về sau.

Ngoài ra, các vi phạm như lấn chiếm đất, sử dụng sai mục đích hoặc tự ý phân lô tùy tính chất, mức độ vi phạm, người sử dụng đất có thể bị xử phạt, buộc khắc phục hậu quả, thậm chí bị xem xét thu hồi đất theo quy định.

Đáng chú ý, việc nhờ người khác đứng tên tiềm ẩn nguy cơ mất quyền kiểm soát tài sản do người đứng tên trên giấy chứng nhận thường là căn cứ pháp lý quan trọng để xác định quyền sử dụng đất.

Do đó, luật sư Nghĩa cho rằng người dân cần chủ động rà soát, cập nhật thông tin và hoàn thiện hồ sơ pháp lý để tránh rủi ro, bảo đảm quyền lợi khi giao dịch.